Antoine Lavoisier
Antoine Laurent de Lavoisier (ur. 26 sierpnia 1743 w Pary??u, zm. 8 maja 1794 tam??e) â?? francuski fizyk i chemik, stracony na gilotynie w wyniku wyroku Trybuna??u Rewolucyjnego Republiki Francuskiej.
Sformu??owa?? pierwszÄ? wersjÄ? prawa zachowania masy, wykaza??, ??e tlen jest niezbÄ?dny przy spalaniu oraz w procesie produkcji kwas??w (1778, stÄ?d nazwa kwasor??d), udowodni?? nieprawdziwo??Ä? teorii flogistonu i przyczyni?? siÄ? do zreformowania nomenklatury chemicznej.
UczÄ?szcza?? do College Mazarin, gdzie studiowa?? chemiÄ?, botanikÄ?, astronomiÄ? i matematykÄ?. Jego pierwsze prace dotyczÄ?ce chemii opublikowano w 1764 r. W 1767 r. pracowa?? jako geolog w Alzacji i Lotaryngii. Zosta?? wybrany cz??onkiem Francuskiej Akademii Nauk w 1768 r. W roku 1771 o??eni?? siÄ? z trzynastoletniÄ? w??wczas Marie-Anne Pierrette Paulze, kt??ra t??umaczy??a dla niego z angielskiego i ilustrowa??a jego ksiÄ???ki. Od 1775 r. s??u??y?? w administration royale des poudres, gdzie jego praca doprowadzi??a do ulepsze?? w produkcji prochu strzelniczego i wynalezienia nowej metody produkcji saletry.
Najwa??niejsze eksperymenty Lavoisiera dotyczy??y natury zap??onu i spalania. Ukaza??y one, ??e wymienione procesy polegajÄ? na ??Ä?czeniu siÄ? substancji z tlenem. Udowodni?? on tak??e, ??e tlen odgrywa kluczowÄ? rolÄ? przy oddychaniu zwierzÄ?t i ro??lin oraz w procesie rdzewienia metali. Wyja??nienia Lavoisiera uchyli??y teoriÄ? flogistonu, kt??ra postulowa??a, ??e materia??y podczas spalania uwalniajÄ? substancjÄ? zwanÄ? flogistonem. Odkry?? on tak??e, ??e wod??r (hydrogenium, z gr. â?? tworzÄ?cy wodÄ?) w po??Ä?czeniu z tlenem tworzy wodÄ?. W Sur la combustion en general (O zap??onie, 1777) i Consid?Šrations G?Šn?Šrales sur la Nature des Acides (Rozwa??ania o naturze kwas??w, 1778) ukaza??, ??e "powietrze" bÄ?dÄ?c sk??adnikiem procesu spalania jest tak??e ??r??d??em kwasowo??ci. W 1779 "powietrze" odpowiedzialne za spalanie nazwa?? tlenem (oxygenium, z gr. â?? tworzÄ?cy kwasy), a pozosta??Ä? cze??Ä? powietrza nazwa?? azotem (z gr. bez ??ycia). W Reflexions sur le Phlogistique (Refleksje nad flogistonem, 1783), Lavoisieur wykaza?? niesp??jno??Ä? teorii flogistonu.
Eksperymenty Lavoisiera nale??a??y do pierwszych, w kt??rych stosowano metodÄ? ilo??ciowÄ?. Pokaza?? on, ??e mimo zmian stanu materii podczas reakcji, jej ilo??Ä? (masa) jest taka sama przed i po reakcji chemicznej. SpalajÄ?c fosfor i siarkÄ? zauwa??y??, ??e produkt reakcji wa??y?? wiÄ?cej ni?? jej substraty. Wykaza??, ??e nadwy??ka wagi jest rekompensowana ubytkiem masy powietrza. Te eksperymenty da??y podstawÄ? do sformu??owania prawa zachowania masy. Lavoisier bada?? tak??e sk??ad chemiczny wody, kt??rej sk??adniki nazwa?? tlenem i wodorem. We wsp????pracy z Francuskim uczonym Claude-Louisem Bertholletem Lavoisier skomponowa?? chemicznÄ? nomenklaturÄ? (M?Šthode de nomenclature chimique, 1787). Nazewnictwo w du??ej czÄ???ci jest wykorzystywane tak??e wsp????cze??nie, jak np.: kwas siarkowy, siarczany.
Jego dzie??o Trait?Š ??l?Šmentaire de Chimie (Elementarne zagadnienia chemii (1789) jest uwa??ane za pierwszy nowoczesny podrÄ?cznik chemii, zawiera ono podglÄ?dy Lavoisiera na teorie chemiczne, formu??uje prawo zachowania masy i zaprzecza istnieniu flogistonu. Lavoisier precyzuje tak??e pojÄ?cie pierwiastka, definiujÄ?c go jako substancjÄ? prostÄ?, kt??ra nie mo??e byÄ? rozbita na sk??adniki ??adnÄ? metodÄ? analizy chemicznej. Sformu??owa?? tak??e teoriÄ? o ??Ä?czeniu siÄ? pierwiastk??w w zwiÄ?zki chemiczne. PodrÄ?cznik zawiera tak??e listÄ? nastÄ?pujÄ?cych pierwiastk??w: tlen, wod??r, azot, fosfor, rtÄ?Ä?, cynk i siarka. Lista zawiera??a tak??e ??wiat??o i ciep??o, kt??re Lavoisier tak??e uwa??a?? za substancje.
Du??e znaczenie w ??yciu Lavoisiera mia??o zainteresowanie prawem, kt??re prowadzi??o do zainteresowania siÄ? politykÄ?. W wieku 26 lat uzyska?? stanowisko poborcy podatkowego w Ferme Generale, prywatnym przedsiÄ?biorstwie zajmujÄ?cym siÄ? poborem podatk??w, gdzie pr??bowa?? wprowadziÄ? zmiany we francuskim systemie finansowym i podatkowym. PracujÄ?c dla rzÄ?du opracowywa?? system miar majÄ?cy zapewniÄ? uniformizacjÄ? wag w ca??ej Francji. Jako jeden z 28 francuskich poborc??w podatkowych zosta?? okrzykniÄ?ty przez rewolucjonist??w zdrajcÄ? i zgilotynowany w Pary??u w roku 1794. Mia?? w??wczas 51 lat.
17.07.2009. 12:08
Comments
Artykuł nie był jeszcze komentowany
Napisz komentarz
* = pola wymagane